Wettelijke verplichtingen marketplace: DSA, DAC7 en AVG

De wettelijke verplichtingen van een marketplace schrikken af omdat ze meestal als losse afkortingen worden opgesomd: DSA, DAC7, AVG, P2B. Toch valt een klein platform dat net begint niet onder alles, en niet meteen. Deze gids van het team van Marketplace Factory, dat complete marketplaces maakt op basis van één zin, zet ze in de volgorde waarin ze op je afkomen: wat geldt op de dag van lancering, wat elk jaar terugkomt, en wat erbij komt als je groeit. Per verplichting: de regel, voor wie hij geldt en wat je moet doen. We schrijven voor Nederland, met Belgische verwijzingen waar ze afwijken; aan het eind lees je wat wij al voor je regelen.

Wettelijke verplichtingen vanaf de eerste dag

Controleer vóór je opent deze acht punten:

1. Je bedrijfsgegevens op de site: wie de marketplace exploiteert.
2. Gebruiksvoorwaarden met de regels voor plaatsen en de moderatie.
3. Een privacyverklaring en, als je niet-noodzakelijke cookies gebruikt, toestemming.
4. Een contactpunt voor gebruikers en een voor overheden.
5. Een manier om te melden dat iets illegaal is, en een motivering bij elke verwijdering.
6. Bij elke aanbieder: handelaar of particulier, en wat dat betekent voor de koper.
7. Een herroepingsfunctie als handelaren op afstand aan consumenten verkopen.
8. Een betaaldienst met vergunning als er geld via je site loopt.

De DAC7-melding volgt op 31 januari daarna. De rest hangt af van je omvang.

Je rol: hostingdienst, uitgever en aanbieder van een onlinemarktplaats

Een marketplace heeft meerdere petten tegelijk op.

• Hostingdienst voor de advertenties van je aanbieders. Artikel 6 van de digitaledienstenverordening (de DSA) stelt je niet aansprakelijk voor wat aanbieders plaatsen, zolang je niet wist dat het illegaal was, of het snel verwijdert zodra je het weet.
• Uitgever van alles wat je zelf schrijft: pagina’s, teksten, een selectie die je uitlicht. Daarvoor ben je wel verantwoordelijk.
• Aanbieder van een onlinemarktplaats, zoals het Burgerlijk Wetboek het noemt, met eigen informatieplichten tegenover consumenten.

Let op de valkuil in artikel 6, lid 3 van de DSA: die bescherming vervalt voor het consumentenrecht als je site bij een gemiddelde consument de indruk wekt dat jij zelf de verkoper bent. Elke advertentie moet duidelijk laten zien wie verkoopt.

De documenten die je publiceert

• Bedrijfsgegevens. Artikel 3:15d BW vraagt ze ‘gemakkelijk, rechtstreeks en permanent toegankelijk’: je identiteit en vestigingsadres, gegevens voor snel contact met inbegrip van je e-mailadres, het handelsregister en je inschrijvingsnummer (het KVK-nummer) en je btw-identificatienummer. Prijzen vermeld je duidelijk, met of ze inclusief belasting en leveringskosten zijn.
• Gebruiksvoorwaarden: wie mag plaatsen, wat verboden is, hoe je modereert, hoe iemand een beslissing aanvecht. Artikel 14 van de DSA vraagt dat ze je moderatieregels ‘in duidelijke, eenvoudige, begrijpelijke’ taal beschrijven.
• Verkoopvoorwaarden: die van elke aanbieder tegenover zijn klanten, en de jouwe als je servicekosten rekent.
• Privacyverklaring en cookies: zie verderop.

Zijn je aanbieders ondernemers, dan voegt de P2B-verordening regels toe voor je voorwaarden tegenover hen: redenen voor schorsing, de belangrijkste parameters voor de volgorde van het aanbod, en een termijn van minstens vijftien dagen vóór elke wijziging.

Eerlijk informeren: wie verkoopt, en hoe de volgorde tot stand komt

Artikel 6:230m lid 3 BW verplicht de aanbieder van een onlinemarktplaats om de consument, voordat die gebonden is, duidelijk te informeren over:

1. de belangrijkste parameters die de volgorde van het aanbod bij een zoekopdracht bepalen, en hun onderlinge gewicht;
2. of de verkoper een handelaar is of niet, op basis van diens eigen verklaring;
3. als hij geen handelaar is: dat de Europese consumentenbescherming dan niet geldt;
4. hoe de verplichtingen tussen verkoper en platform verdeeld zijn.

Het derde punt heeft praktische gevolgen: een koper heeft tegenover een particulier niet dezelfde rechten als tegenover een bedrijf. Elke advertentie moet dat zeggen.

Twee regels uit de lijst van ‘onder alle omstandigheden misleidende’ praktijken in artikel 6:193g BW raken marketplaces direct: zoekresultaten tonen zonder duidelijk aan te geven dat een plek betaald is, en valse beoordelingen plaatsen of laten plaatsen. De checklist online verkoop van de ACM vat het samen in vuistregels voor online platforms: het is duidelijk met wie de consument een overeenkomst sluit, en of verkopers bedrijven of consumenten zijn.

De DSA: wat echt voor jou geldt

De DSA geldt sinds 17 februari 2024 voor elk platform dat zich op gebruikers in de Unie richt. De verplichtingen stapelen zich op per laag, en de ACM, die in Nederland toezicht houdt, legt ze per soort dienst uit. Micro- en kleine ondernemingen, volgens de Europese definitie van het mkb minder dan 50 personen en hooguit 10 miljoen euro omzet of balanstotaal, zijn van een groot deel vrijgesteld.

De vrijstelling vervalt twaalf maanden nadat je de drempels overschrijdt. Hoe die extra regels er in de praktijk uitzien, beschrijft de ACM op haar pagina’s over online platforms (klachtensysteem binnen zes maanden, samenwerking met gecertificeerde geschilleninstanties) en online marktplaatsen (gegevens van handelaren vooraf opvragen en controleren, en zes maanden bewaren na het einde van de samenwerking). Boetes kunnen oplopen tot 6% van de wereldwijde jaaromzet (art. 52).

Twee adviezen, ook voor een klein platform. Motiveer elke verwijdering: artikel 17 vraagt de beslissing, de feiten, de grond (wet of voorwaarden) en de mogelijkheden om bezwaar te maken. En vraag toch al de gegevens van je zakelijke aanbieders op zoals artikel 30 voorschrijft: naam, adres, telefoon, e-mail, identiteitsbewijs, betaalrekening, inschrijving in het handelsregister en een eigen verklaring. Het is je beste bescherming tegen fraude, en je bent er later toch aan gebonden.

In België coördineert het BIPT het toezicht op de DSA, samen met de regulatoren van de gemeenschappen (BIPT over de DSA).

DAC7: de inkomsten van je aanbieders melden

De Europese richtlijn DAC7 verplicht platformexploitanten om de inkomsten van hun aanbieders te melden. De Belastingdienst beschrijft de Nederlandse uitwerking op zijn pagina DAC7 voor platformexploitanten:

• Welke activiteiten: de verhuur van onroerend goed, het aanbieden van persoonlijke diensten, de verkoop van goederen en de verhuur van transportmiddelen.
• Wanneer: gegevens verzamelen en controleren tot 31 december, melden ‘uiterlijk 31 januari van het volgende kalenderjaar’. Op dezelfde datum geef je elke aanbieder zijn eigen gegevens.
• Hoe: via het DAC7-portaal bij kleine aantallen, of systeem-tot-systeem via Digipoort in de vereiste XML-structuur. Een platform dat in Nederland gevestigd is, hoeft zich niet apart te registreren.
• Wie niet gemeld wordt: verkopers van goederen die in een kalenderjaar minder dan € 2.000 ontvangen en minder dan 30 transacties verrichten; verhuurders die hetzelfde object vaker dan 2.000 keer per jaar via één platform verhuren; overheden en beursgenoteerde bedrijven. De drempel van 30 en € 2.000 geldt alleen voor goederen.

Er is geen vrijstelling voor kleine platforms: ook een klein platform meldt. Verzamel dus bij de inschrijving al wat nodig is: naam, geboortedatum, adres, fiscaal nummer, IBAN. Een pure advertentiesite valt er wel buiten: volgens de richtlijn is software die ‘uitsluitend’ het aanbieden of adverteren mogelijk maakt, zonder verdere tussenkomst, geen platform. Zodra je reserveringen of betalingen regelt, ga je ervan uit dat DAC7 voor je geldt.

In België gaat de DAC7-melding naar de FOD Financiën; kijk op hun DAC7-pagina voor de Belgische werkwijze.

De AVG en cookies

Je bent verwerkingsverantwoordelijke voor de gegevens van je gebruikers. De Autoriteit Persoonsgegevens zet de AVG in het kort op een rij, met zes beginselen, waaronder doelbinding, dataminimalisatie en opslagbeperking, en de plicht om aan te tonen dat je je eraan houdt. In de praktijk:

• houd een register bij van je verwerkingen (accounts, advertenties, berichten, betalingen);
• informeer je gebruikers duidelijk in een privacyverklaring;
• verzamel alleen wat je nodig hebt, en verwijder het na de afgesproken termijn;
• leg afspraken vast met je verwerkers: hosting, software, e-mail, betalingen;
• beantwoord verzoeken om inzage, correctie of verwijdering.

Voor cookies zegt de checklist van de ACM het kort: ‘Tracking cookies en sommige analytische cookies plaatst u alleen met toestemming.’ Hoe minder cookies waarvoor toestemming nodig is, hoe eenvoudiger je banner.

Klachten en geschillen

Grotere platforms moeten gebruikers een intern klachtensysteem bieden en hen wijzen op gecertificeerde geschilleninstanties; de ACM certificeert die in Nederland. Voor geschillen met consumenten geldt daarnaast artikel 13 van de richtlijn over alternatieve geschillenbeslechting: heb je je aangesloten bij zo’n instantie, zoals De Geschillencommissie, of ben je daartoe verplicht, dan vermeld je dat met het webadres van de instantie op je site en in je voorwaarden. Je zakelijke aanbieders hebben dezelfde plicht tegenover hun eigen klanten.

Nieuw in 2026: de herroepingsknop

Sinds de richtlijn (EU) 2023/2673 moet een consument die online een overeenkomst op afstand sluit, die ook online kunnen ontbinden. Nederland heeft dat vastgelegd in het nieuwe artikel 6:230oa BW, in werking sinds 25 juni 2026, een paar dagen na de Europese datum van 19 juni 2026. Wat het vraagt:

• een ‘duidelijk zichtbaar’ en ‘gemakkelijk toegankelijk’ weergegeven functie, aangeduid met een ondubbelzinnige formulering waaruit blijkt dat je er de overeenkomst mee ontbindt, beschikbaar zolang de bedenktijd loopt;
• een korte verklaring met de naam van de consument, de gegevens van de overeenkomst en hoe hij de bevestiging ontvangt, te versturen met een tweede, even duidelijk aangeduide functie;
• een ontvangstbevestiging op een duurzame gegevensdrager, met de inhoud van de verklaring en de datum en het tijdstip.

De plicht ligt bij de handelaar die verkoopt, maar jij beheert het scherm: in de praktijk is het aan de exploitant om het mechanisme voor zijn aanbieders te bouwen. Tussen particulieren geldt geen herroepingsrecht, maar dat moet je de koper wel vertellen. En artikel 6:230p BW sluit een aantal gevallen uit, onder meer autoverhuur en vrijetijdsdiensten op een vaste datum, zaken die volgens de specificaties van de consument gemaakt zijn, en zaken die snel bederven. In België volgt dezelfde verplichting uit dezelfde Europese richtlijn.

Het geld van anderen

Loopt het geld van je kopers via jouw site voordat het bij je aanbieders komt, dan verleen je een betaaldienst, waarvoor De Nederlandsche Bank een vergunning vraagt; de uitzondering voor handelsagenten geldt volgens DNB niet voor wie voor beide partijen optreedt. De gebruikelijke oplossing is een betaaldienst met vergunning die voor je ontvangt en uitbetaalt. Alles daarover in ons artikel over betalingen op een marketplace.

De samenvattende tabel

Wat Marketplace Factory voor je regelt, en wat bij jou blijft

Onze algemene verkoopvoorwaarden leggen de rollen vast: jij bent uitgever en exploitant van je marketplace, verantwoordelijk voor de inhoud, de voorwaarden, de DSA, DAC7 en de bescherming van de gegevens van je gebruikers; wij leveren de software en zijn voor die gegevens verwerker. Dit zit vandaag in elke marketplace die met Marketplace Factory is gemaakt (stand van 29 september 2026):

• een knop ‘Signaler’ (melden) op advertenties en profielen, die de melding naar je team stuurt;
• in de beheeromgeving de controle van advertenties vóór publicatie, met een schriftelijke reden bij elk verzoek om correctie, elke weigering of verwijdering;
• in de verkopersomgeving de verklaring particulier of handelaar, met bedrijfsnaam, adres, e-mail, telefoon en een eigen verklaring;
• pagina’s voor bedrijfsgegevens en privacy, aan te vullen met jouw informatie;
• gegevens die in de Europese Unie worden opgeslagen.

Binnenkort komen daar gebruiksvoorwaarden bij die klaarstaan om na te lezen, en een pagina ‘Hoe advertenties worden gerangschikt’ op elke marketplace.

Wat bij jou blijft: je voorwaarden, eventuele aansluiting bij een geschilleninstantie, de DAC7-melding en het register van verwerkingen. Onze eigen gebruiksvoorwaarden sommen ook de verboden producten en diensten op.

Om deze plichten in het hele project te plaatsen, lees de gids marketplace bouwen, stap voor stap; voor een concreet geval ons artikel over een marketplace voor handgemaakte producten, waar de vraag handelaar of particulier bij elke verkoop speelt.

Met Marketplace Factory staan meldingen, schriftelijke redenen, de status van aanbieders en de juridische pagina’s vanaf de eerste dag klaar: wat overblijft zijn je eigen teksten en aangiftes, geen technisch project.